LGS matematik kazanım takibi, üç sütunlu basit bir tabloyla yapılır: kazanım (müfredattaki öğrenme birimi), durum (tam / kısmi / eksik) ve kanıt (o kazanımdan en son çözülen soruların sonucu). Sistemin kuralı tektir: durum sütunu hissiyatla değil, kanıt sütunuyla doldurulur — “anladım” demek değil, soru çözebilmek kazanımdır.
Kazanım listesi nereden alınır?
8. sınıf matematik kazanımları MEB müfredatında tanımlıdır; okul öğretmeninin işlediği sıra da bu listeyi izler. Liste yaklaşık altı ana öğrenme alanına dağılır: çarpanlar ve katlar, üslü ifadeler, kareköklü ifadeler, veri analizi, olasılık, cebirsel ifadeler ve denklemler, eşitsizlikler, üçgenler, dönüşüm geometrisi, katı cisimler. Tabloyu dönem başında bir kez kurmak yeterlidir; MEB’in örnek soruları ve destek materyalleri için odsgm.meb.gov.tr adresini kaynak alın.
Durum nasıl işaretlenir?
Her kazanım için ölçüt aynıdır: o kazanımdan seçilmiş 8-10 soruluk mini test. 8 ve üzeri doğru “tam”, 5-7 “kısmi”, altı “eksik” demektir. Mini testler konu çalışmasının sonunda ve iki-üç hafta sonra tekrar uygulanır; ilk test öğrenmeyi, ikincisi kalıcılığı ölçer. Yeni nesil soru içermeyen mini test yanıltır — kazanım ezberle geçilmiş olabilir; yeni nesil soru mutlaka karıştırılmalıdır.
Tablo karar üretmek içindir
Takip tablosu süs değil, haftalık planın girdisidir: haftanın çalışma listesi “eksik” sütunundan, tekrar listesi “kısmi” sütunundan beslenir. Deneme analizleriyle çapraz kontrol yapılır: denemede kaçan her soru tabloda ilgili kazanımın durumunu günceller. Tablo “tam”larla dolduğu halde deneme netleri artmıyorsa sorun kazanımda değil sürede veya soru okumadadır — netler neden yükselmez yazısındaki diğer nedenlere bakın.
Takibi kim yapmalı?
Tablonun sahibi öğrencidir; veli ayda bir birlikte bakar, sorgu değil sohbet yapar. Birebir ders alınıyorsa tablo öğretmenle paylaşılmalıdır: iyi bir öğretmen dersini bu tabloya göre kurar, her ders sonunda ilgili kazanımın durumunu günceller. Ödevin’de öğretmenler ders kayıtlarıyla ilerlemeyi zaten raporlar; ilerleme raporu nasıl okunur yazısı bu döngüyü anlatır. Henüz öğretmeniniz yoksa talep oluşturup kazanım tablonuzu ilk derse getirin — en verimli ilk ders, haritası hazır gelen öğrenciyle yapılır.
Örnek tablo satırı: kâğıt üstünde nasıl görünür?
Tablonun bir satırı şöyle işler: kazanım “Üslü ifadelerde çarpma-bölme” olsun. İlk mini test (8 Ekim): 10 soruda 4 doğru → durum eksik, kanıt sütununa “4/10”. İki günlük konu çalışması + 20 soru sonrası ikinci test (12 Ekim): 8/10 → durum tam. Üç hafta sonra kalıcılık testi (2 Kasım): 6/10 → durum kısmiye düşer, kazanım haftalık tekrar listesine döner. Bu tek satır bile sistemin özünü gösterir: durum sabit bir etiket değil, kanıtla güncellenen canlı bir değerdir — ve “tam” bile kalıcılık testinden muaf değildir.
Sık yapılan üç takip hatası
His ile doldurma: “Bunu biliyorum zaten” diyerek test atlamak, tablonun tek kuralını çiğnemek ve kendini kandırmaktır. Yalnızca kolay kanıt: Mini testleri hep kolay sorulardan kurmak durum sütununu şişirir; her testte yeni nesil soru şarttır. Ölü tablo: Doldurulup duvara asılan ama haftalık plana bağlanmayan tablo süse dönüşür — tablonun her güncellemesi, o haftanın çalışma listesini değiştirmelidir. Üç hata da aynı kapıya çıkar: tablo var, takip yok.
Sık Sorulan Sorular
Kazanım takibi için uygulama şart mı?
Hayır; kâğıt üzerinde üç sütunlu tablo aynı işi görür. Araç değil, kanıt kuralı önemlidir: durum yalnızca çözülmüş soruyla değişir.
“Kısmi” kazanımlara ne kadar zaman ayrılmalı?
Haftalık planın üçte biri yeterlidir; kısmi kazanım kısa tekrar ve 10 soruyla “tam”a çekilir. Ağırlık her zaman “eksik” sütununda kalmalıdır.
Tablo ne sıklıkla güncellenmeli?
Her konu bitişinde ve her deneme analizinde. Ayda bir de genel bakış yapılır: iki haftadır kımıldamayan “eksik” varsa çalışma yöntemi veya destek ihtiyacı gözden geçirilir.
Kazanım tablosu denemelerin yerini tutar mı?
Hayır; ikisi farklı şey ölçer. Tablo konu bilgisini parça parça, deneme ise bütünlüğü ve süre altındaki performansı ölçer. Sağlıklı sistemde tablo haftalık planı, deneme tabloyu besler.
