Kısa cevap: Fen bilimleri yazılısına hazırlık, konuyu okuyarak değil, kavramları birbirine bağlayarak yapılır. Öğrenci her konu için “bu olay neden oluyor?” sorusunu yanıtlayabiliyorsa hazırdır. Tanımları ezberleyip nedenini açıklayamayan öğrenci, klasik soruda ya da yorum sorusunda zorlanır. Bu nedenle çalışma, tanımdan çok mekanizmaya odaklanmalıdır.
Sınav kapsamı nasıl belirlenir?
Öğrenci önce defterine ve öğretmenin derste vurguladığı başlıklara bakmalıdır. Fen yazılılarında sorular genellikle sınıfta yapılan deneylerden, çözülen örneklerden ve üzerinde durulan kavramlardan çıkar. Kapsam netleşmeden yapılan geniş tarama, zamanın büyük bölümünü sınavda sorulmayacak ayrıntılara harcar. Kapsam belirlendiğinde hangi konuya ne kadar süre ayrılacağı da kendiliğinden ortaya çıkar.
Kavram haritası neden işe yarar?
Fen bilimlerinde konular birbirine bağlıdır; bir kavram diğerinin nedeni olur. Öğrenci konuyu tek tek maddeler hâlinde ezberlediğinde bu bağlantılar görünmez kalır. Kavram haritası, hangi olayın hangi sonucu doğurduğunu tek sayfada gösterir. Harita çizilirken öğrencinin bağlantı kuramadığı yerler, tam olarak çalışması gereken eksiklerdir.
Deney soruları nasıl çalışılır?
Deney sorularında öğrenciden genellikle değişkenleri ayırt etmesi ve sonucu yorumlaması istenir. Bu nedenle deneyin adımlarını ezberlemek yeterli olmaz. Öğrenci her deney için neyin değiştirildiğini, neyin sabit tutulduğunu ve neyin ölçüldüğünü yazmalıdır. Değişkenlerin ayırt edilmesi yazılıların en çok puan getiren bölümlerinden biridir.
Formüller nasıl çalışılmalı?
Formül ezberi tek başına yetmez; öğrencinin formüldeki her harfin neyi temsil ettiğini ve birimini bilmesi gerekir. Birimi bilinmeyen bir formül, sayılar yerine konduğunda anlamsız bir sonuç üretir. Öğrenci formülü yazdıktan sonra bir örnek soruyla denemelidir. Uygulanmayan formül, sınavda hatırlansa bile doğru kullanılamaz.
Grafik ve tablo soruları için ne yapılmalı?
Fen yazılılarında veriler sıklıkla grafik ya da tablo hâlinde verilir. Öğrenci grafiğe bakmadan önce eksenlerin neyi gösterdiğini ve birimlerini okumalıdır. Eksen okunmadan yapılan yorum, doğru düşünülse bile yanlış çıkar. Grafikteki eğimin arttığı ya da azaldığı bölgeler, sorunun asıl sorduğu yerdir.
Hangi kaynaklar kullanılmalı?
Öncelik ders kitabı ve defterdir. Millî Eğitim Bakanlığı’nın yayımladığı örnek sorular, soru tarzını tanımak için uygun bir kaynaktır ve ÖDSGM sayfasından incelenebilir. Çok sayıda farklı kaynak kullanmak, öğrenciyi aynı konuyu farklı anlatımlarla karşılaştırdığı için çoğu zaman yavaşlatır.
Sınavdan önceki gün nasıl geçmeli?
Son gün yeni konu öğrenmek için uygun değildir. Öğrenci kavram haritasını, formül listesini ve yanlış yaptığı soruları gözden geçirmelidir. Bu üç kaynak, konunun tamamını yeniden okumaktan çok daha hızlı bir tekrar sağlar. Uyku düzeni bu aşamada ek çalışmadan daha belirleyicidir.
Fen yazılısı öncesinde eksikleri hızla kapatacak bir öğretmene ihtiyacınız varsa talebinizi oluşturabilir, uygun öğretmenleri özel ders sayfasından inceleyebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Fen bilimlerinde ezber gerekli midir?
Bir miktar terim ezberi kaçınılmazdır, ancak tek başına yetmez. Sınavda çoğunlukla kavramın nerede ve neden kullanıldığı sorulur. Terimi bilip nedenini açıklayamayan öğrenci yorum sorularında puan kaybeder.
Konu anlatımı izlemek yeterli mi?
Yeterli değildir. İzlemek anlamayı kolaylaştırır ama kalıcılığı sağlamaz. Öğrenci izledikten sonra konuyu kendi cümleleriyle özetlemeli ve soru çözerek uygulamalıdır; aksi hâlde bildiğini sanma yanılgısı oluşur.
Deney yapmadan deney soruları çözülebilir mi?
Çözülebilir, ancak deneyi zihinde canlandırmak gerekir. Öğrenci deneyin amacını, değişkenlerini ve beklenen sonucunu yazdığında, uygulamayı görmemiş olsa bile soruyu doğru yorumlayabilir.
Yazılı notu düşük gelirse ne yapılmalı?
Kâğıt geri alınıp hatalar türlerine ayrılmalıdır. Bilgi eksiği, işlem hatası ve soruyu yanlış okuma farklı çözümler gerektirir. Yalnızca nota bakmak, aynı hatanın bir sonraki sınavda tekrar etmesine yol açar.
