Kısa cevap: İngilizce okuma parçaları, her kelimeyi sözlükten bakarak değil, önce genel anlamı çıkararak çalışılır. Öğrenci metni bir kez baştan sona okumalı, ne anlattığını kabaca belirlemeli, sonra ayrıntıya inmelidir. Kelime kelime ilerleyen okuma hem yavaştır hem de metnin bütününü kaçırır.
Seviye nasıl seçilir?
Metin, öğrencinin seviyesinin biraz üzerinde olmalıdır. Bir sayfada bilinmeyen kelime sayısı okuma akışını bozmayacak kadar az olmalıdır. Çok kolay metin gelişme sağlamaz; çok zor metin ise öğrenciyi sözlüğe mahkûm eder ve okumayı bir işkenceye dönüştürür.
Bilinmeyen kelimeyle ne yapılmalı?
Okuma her bilinmeyen kelimede durdurulmamalıdır. Öğrenci önce anlamı bağlamdan tahmin etmeli, altını çizip devam etmelidir. Metin bittikten sonra çizilen kelimelere bakılır. Bu sıra hem akışı korur hem de kelimeyi bağlama bağladığı için kalıcılığı artırır.
Genel anlam nasıl çıkarılır?
Başlık, ilk paragraf ve son paragraf metnin yönünü verir. Öğrenci bunları okuduktan sonra “bu metin ne anlatıyor?” sorusunu tek cümleyle yanıtlamalıdır. Bu cümle kurulabiliyorsa ayrıntıya inmek kolaylaşır; kurulamıyorsa metin fazla zor demektir.
Soru tipleri nasıl ayrılır?
Okuma sorularının bir kısmı metinde doğrudan yazan bilgiyi, bir kısmı ise çıkarım yapılmasını ister. İkisi farklı okuma gerektirir. Doğrudan bilgi soruları için metinde tarama yapılır; çıkarım soruları için metnin genel yönü kullanılır.
Sözlük ne zaman kullanılmalı?
Sözlük, okuma bittikten sonra kullanılmalıdır. Ayrıca İngilizce-İngilizce sözlük kullanmak, ileri düzeyde kelimeyi tanımıyla birlikte öğretir. Başlangıç düzeyinde ise iki dilli sözlük daha pratiktir; önemli olan sözlüğe okuma sırasında değil sonrasında bakmaktır.
Ne kadar sıklıkla okunmalı?
Her gün kısa bir metin, haftada bir uzun metinden daha etkilidir. Düzenlilik, bu beceride süreden çok daha belirleyicidir. Günde tek bir paragraf bile, düzenli yapıldığında birkaç ay içinde belirgin fark yaratır.
Sesli mi sessiz mi okunmalı?
Anlama çalışması için sessiz okuma daha uygundur; sesli okuma dikkati telaffuza kaydırır. Telaffuz çalışması ise ayrı bir hedeftir ve metin anlaşıldıktan sonra yapılmalıdır. İki amacı aynı anda kovalamak ikisini de zayıflatır.
Ne okunmalı?
Öğrencinin ilgi alanına yakın metinler en verimli başlangıçtır. Seviyeye göre uyarlanmış hikâye kitapları, kısa haber metinleri ve ders kitabındaki parçalar kullanılabilir. İlgi çekmeyen bir metin, seviyesi doğru olsa bile sürdürülemez.
Okuma diğer becerileri nasıl besler?
Düzenli okuyan öğrencinin kelime dağarcığı genişler ve yapıları doğru kullanımıyla görür. Bu, yazma becerisini doğrudan destekler. Gramer ile kelime arasındaki denge de okuma sayesinde kendiliğinden kurulmaya başlar.
Aynı metni tekrar okumak gerekir mi?
Gerekir ve bu, en çok atlanan adımdır. İlk okuma genel anlamı verir; ikinci okuma yapıların nasıl kullanıldığını görünür kılar. Öğrenci ikinci okumada artık ne anlatıldığını bildiği için dikkatini dile ayırabilir. Bu ikinci geçiş birkaç dakika sürer ama metinden alınan kazancı belirgin biçimde artırır. Sürekli yeni metne geçen öğrenci çok okur, az öğrenir.
Okuma çalışmasını öğrencinizin seviyesine göre kuracak bir öğretmen için talep açabilir, seçenekleri özel ders sayfasında görebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Her kelimeyi bilmek gerekir mi?
Gerekmez. Metnin genel anlamını çıkarmak için birkaç kelimenin bilinmemesi sorun değildir. Anlamayı engelleyen kelime sayısı fazlaysa metin seviyeye uygun değildir.
Altyazılı dizi izlemek okuma sayılır mı?
Tam olarak sayılmaz ama katkı sağlar. Kelimeyi bağlamda gösterir. Yine de yazılı metin okumak, yapıları görme ve üzerinde durabilme imkânı verdiği için ayrıca gereklidir.
Günde ne kadar okunmalı?
Kısa ve düzenli olmalıdır. On beş dakikalık günlük okuma, haftada bir yapılan uzun oturumdan daha fazla ilerleme sağlar.
Okuduğunu anlamıyorsam ne yapmalıyım?
Önce metnin seviyesi düşürülmelidir. Ardından paragraf paragraf durup her paragrafı tek cümleyle özetlemek, anlamayı belirgin biçimde artırır.
